Pogoda, energia i ślad węglowy: jak Ferrata uwzględnia zmianę klimatu

Zmiana klimatu nie ma w Ferracie własnego licznika. Nie dostaniesz za nią punktów, odznaki ani wyrzutów. Pojawia się w tym samym miejscu co kredyt hipoteczny czy ubezpieczenie — w miesięcznym budżecie i w decyzjach, które wrócą za kilka lat.

Co może się wydarzyć

Pogoda w grze zależy od pory roku: od maja do sierpnia burze, wichury i grad, latem upały, wiosną i jesienią powodzie. Większość zdarzeń jest drobna — sprzątanie i naprawa za kilkadziesiąt euro. Duże szkody są rzadkie, ale mogą się zdarzyć: samochód zniszczony przez grad, woda w mieszkaniu, wyjątkowo szkoda warta od jednej czwartej do ponad połowy wartości mieszkania. Zepsuć się może też urlop.

Drobnej szkody nikt nie zgłasza ubezpieczycielowi: w grze polisa działa dopiero przy szkodzie powyżej 15% miesięcznej pensji i nawet wtedy część płacisz sam jako udział własny. Mieszkanie w strefie zalewowej jest tańsze, ale składka jest wyższa, szkoda powodziowa większa, a po trzech wypłatach w ciągu dziesięciu lat ubezpieczyciel nie odnowi umowy.

Upały

Gdy mieszkanie latem się nagrzewa, gra proponuje klimatyzację. Ma jednorazową cenę, koszty pracy w miesiącach letnich i żywotność około dwunastu lat — potem trzeba kupić nową. Bez niej upał odbiera sen i zdrowie, najbardziej starszym osobom w słabo izolowanych mieszkaniach.

Cena emisji

UE wprowadza opłatę za emisje z paliw w transporcie i z ogrzewania (system ETS2). Ferrata może ją wprowadzić w trakcie gry — włącza się ją dla poszczególnych krajów. Tam, gdzie obowiązuje, gra zapowiada ją z dwuletnim wyprzedzeniem, a potem paliwo i ogrzewanie stopniowo drożeją. Gracz ze sportowym autem odczuje to w budżecie, gracz z samochodem elektrycznym prawie wcale. W mieszkaniu decyduje klasa energetyczna: bardziej oszczędne mieszkanie jest droższe przy zakupie, ale ogrzewanie drożeje mniej.

Ślad węglowy

Na końcu gry Ferrata pokazuje, ile CO₂e przypadałoby na jedną osobę z twoim samochodem, mieszkaniem, podróżami i konsumpcją — rocznie i za całe życie — a obok średnią twojego kraju. Ślad jest podzielony na otoczenie, czyli to, co dają kraj i zwykłe życie w nim, oraz decyzje, czyli różnicę, którą zrobiłeś sam. Może być ujemna.

Ślad jest tylko mierzony. Niczego nie odblokowuje, za nic nie karze i nie wchodzi do wyniku gry.

Zdrowie psychiczne

Obowiązują dwie zasady i nic więcej. Samochód elektryczny lub własne energooszczędne mieszkanie, na które gracza stać, lekko pomaga zdrowiu psychicznemu. Ta sama decyzja, która rozbija mu rezerwę, mu je odbiera. Wysokość śladu w ogóle nie dotyka zdrowia psychicznego — wyrzuty sumienia nie zmieniają zachowania, poczucie, że działanie ma skutek, tak.

Skąd są liczby

• Ślad węglowy na mieszkańca według krajów: Eurostat, 2023.
• Emisje samochodów w całym cyklu życia: ICCT.
• Cena emisji w transporcie i budynkach: system EU ETS2.
• Ferrata to uproszczony model do nauki, nie kalkulator śladu węglowego.